My Gibson Les Paul

Tunlai hi chuan miin tingtang a han tih tawh chuan guitar alom tia lo hrilh an lo awm ve chhen tawh nia. Hmasang mizo pi leh pute khan guitar an hre ngai lo va, an nei ve lo. An neih chu Tingtang a ni. Chu an tingtang chu Sap tawng chuan Guitar an ti thung a, mizo tawng chuan tingtang a ni thung. Chuvangin he mizopa hian guitar a ti dawn lo va, tingtang a ti dawn a ni..:-)

Kum 1987 vel khan kum 9 mi vel ka ni a, kha tih lai khan kan sap hla ngaihthlak ve thin ber chu: Guns & Roses te kha an ni a. An rual hian Scorpions leh midang tam tak pawh an lar tel hle a. The Eagles te hi sawi loh alum ni se. Mahse, chung zingah chuan keini naupang ho tam tak kha chuan Slash-a guitar Gibson Les Pual ngei mai kha mittla dawn dawnin kan lo thlir thin kha a ni a. Sweet child O'mine tih hla vel a han zut ngat phei chuan nalh kan va ti thei chiang tak, chil thli far lo chauhvin kan en thin kha a ni a. Chuta ka rilrua thi thei miah lo chu a tingtang Les Paul Sunburst ngei mai kha a ni.

Hun a lo kal zela, zirna belin Phai lamah te kan han awm ve tan a, mahse Slash-a tingtang ang Les Paul erawh hmuh tur avang kher mai. Phaia kum 5 ka awm chhung zawng khan pakhatmah ka hmu lo va, ka thianpa pakhat Vai musician Joel chuan Les Paul Studio a nei thar a, kan va awt thei tak. A ni hi a pa USA ah a awm avangin a fapa tan a rawn present kha a ni a. A ni hi guitar ai maha Keyboard thiam zawk a nih avangin chuti teh chiamin a Les Paul Studio pawh chu a ngaihlu lutuk chuang lo va, han lei sak dawn a ralah chuan a phal hauh si lo vang.

Chuvangin hawh sak leh hman sak chu keini a thian tha te tan chuan a ui reng reng lo va, kan ta chei deuh ngawt zel a, tunlai kan Mizo zaithiam lar Michael M.Sailo-a tak hian a sin perh ngun ni, a hawh sak reng mai khan ka hria..:-) Vawikhat chu Thal Favang Kut kan hmang a, chutah chuan he Les Paul ngei mai hi kan hman sak a, Michael-a te ho nen hian concert ang reng kan nei ho a, kan hla zir laia duh tawka kan hman sak Effect neitu Banglagesh lam vai pakhat hian kan concert neih ni ber kher hian a Effect chu a mamawh tlat mai a, a rawn la daih mai a, Effect tello vin ka han zut ta a nih kha, kut hnu a van ngan duh chiang. Michael-a vang a ni e, guitar solo hi paih ila, ka ti a, a phal lo va, a hangin ka han zut ta tlawng tlawng mai kha chu, a zahthlak duh khawp mai..:-)

Chutiang khawpa mi rilru zau leh thiante tana thil phal tak mi a nih avangin Mizo thil tih nikhuaa Music Band anga kan zai dawn reng reng chuan kan hman sak ngei ngei thin a. Mahse, Les Paul Studio hi chu Les Paul a zawnga quality hniam leh man tlawm ber pawl a ni a, tin, a rawng pawh wood rawng deuh tawp a nih avangin a ri lam aiin a hmelah kan buai zawk ani chek ang, kan duhthusam Les Paul kha chu a ni hauh lo, mahse perh nuam kha chu kan titlang a ni. Spicer College hovin an college chhunga zaithiam zawng zawng te pualin Album siam a tum a, chutah chuan kan thianpa Joel-a bakah Michael-a te ho pawh chu zai tur leh musician zingah an tel ve a. Keipawh Joel-a hian a ma hlaphuah "The River" tih hla country style deuha a phuah chu perh sak turin min ti ve bawk a. Khawvel hmun hrang hranga an thehdarh tur leh an college hmai tilang thei tur a nih avangin an duh uluk hle a. Tichuan, a hman remchang apiangin recording-ah an voice an thun a, remchangah sound track nen an siam rem thin a. Keipawh kan thianpa Joel-a chuan a room ah min hruai a, ka hla hi han perh chhin teh, a ti a, vawihnih kan perh chhin a, a tha, i kal tawh ang, a ti ta a, recording lam pan chuan kan chhuak ta a.

Chutia, vawi hnih emaw chauh zir kan nih avangin recording lamah uluk zawkin kan zir leh ang chu tiin ka rilru pawh a hmanhmawh em em lo va, tichuan recording hmunpui kan lut a, mi an lo tam ngang mai a, hour system a fees an lak avangin mi re re an hmanhmawh tlangpui hi a lo ni a. Joel-a pawh chuan kan zai chhin ang e, lo rem rawh aw, a ti a, a zai a, theih ang angin room pakhat atang hian ka lo rem sak a, headphone hmangin. Tichuan, mi an tam em mai, zan dangah kan ti leh mai dawn nia, tiin kan chhuahsan leh rih a, mahse, zan dang a lang ta lo, Album hmel hmang an rawn siam chhuak ta, release turin chanchinbu pamah an chhuah tih ka hriat veleh Joel-a chu ka han zawt a, a ni lah chuan, It's ok, not that bad, min lo tihsak hmiah mai a. Tichuan, release zan hian ring mangkhengin an play a, tin Joel-a hi an musician leh mawhphurhtu ber pakhat a nih avangin a hla hi an sak tir deuh kher bawk a. Mahse music hi play back an hman avangin livea rem a ngai chuang lo va. A Les Paul Studio nen chuan a hla phuah country Style "The River" tih chu kum khuaa ka kut chhuak ni ve turin albumah an thun ve ta a ni. Chu chu Les Paul ka perh hmasak ber a ni.

Hun a lo in her zel a, ram dangah te kan han chuang chhuak a, mahni thawh chhuah ngeia kan han khawsak hnuah chuan naupan zual lai atang puitling kan nih thlenga ka it reh theih loh Gibson Les Paul Standard Sunburst ngei mai chu neih ve hlan ka nghakhlel em em a. Theih ang tawk tawka sum khawlin ka duhthusama tha leh ka mit la bertu Slash-a hman ang ngei mai "Gibson Les Paul Sunburst Standard" chu neih lungkhawng tak meuh meuhvin ka lei ve thei ta a. Ka va lawm em. Ka lei ni khan inah ka hawn a, ka khumah ka zalh a, Pathian hnenah lawmthu ka sawi hnuah Mizo Kristian hlabu a mi, "Lal Isua chaknaah in nghatin" tih hla ngei mai kha ka han zut ngei a. Hei hi ka guitar thar nena hla ka zut hmasak ber a lo ni ta a ni.

Pathian zarah thenrual tha te ka lo nei ve a, mi zai kan rem sak ve theih ngawr ngawr chauh ni mah se, concert teneu neuh neuhah tingtang remsak tura sawmna ka dawng ve leh zauh thin a. Biak-In leh fellowship velah kan perh ve naw naw tih lo chu chutia han perh vak turin kan thiamnain a tlin si lo. Mahse, Mizo tlangval hi a zam bik lo va, a hun neih ang zelin a perh ve leh zauh thin a ni...:-)

Check it out here:

Mother's Day (Chun'nu tan)

by: LP Sailo

"Chun'nu Lunglawm kim ve nan, ka neih rohlu hmangaihna hlan let ve nang e! Run timawitu Ka Nu kiangah chuan a hrailengten nui hiau par tlanin hlim zai kan vawr thin! A ni, a hmangaihna chuan a fate hrui angin min phuar tlat a, a rilru leh suangtuahna chenin min tuam thin. Aw, he ti em a hmangaihna ril hian a ni maw a fate min lo hmangaih le, keizawng sakhming chullo ka chun'nu nunnemi hriatreng nan nghilh loh par hlan zel ta nge!"

A hmasain Mother’s Day tia kan hriat lar, Nute Ni lo chawrchhuah dan tlemin han thailang hmasa dawn ila; Kum 1600 vel khan England ramah chuan Mothering Sunday tiin Easther Sunday atanga Ni 40-na ah Nu te chawimawina ni atan an hmang tawh thin a.

Tin, Kristianna in Europe khawmualpui a tuam chhoh zel takah chuan a hnu deuhah Mother Church tiin an nu te chawimawina ni atan Pathianni ni khat chu an lo serh hrang tan niin alang. Tichuan, Kum 1872 vel khan USA-ah an hmelhriat chho veleh a, kum 1907 khan Pi Ana Jarvis leh a thurualpuiten theihtawp chhuahin mi pawimawh tak tak Minister te, Business mi te leh Politician hote hnenah ziakin National Holiday a hman ni turin an lo nawr chiamna chu an hlawhtling chho hle a, kum 1911 phei chuan state tinten an hmelhriat chho tawh a ni.

A hnu deuhah an President Woodrow Wilson chuan 1914 kumah official-in National Holiday atan a lo puang ta bawka. Tin, hetih lai hian Europe ram thenkhat, Denmark, Finland, Italy, Turkey, Australia, leh Belgium ram te pawh hian Mother's Day chu May thla chawlhkar hnihna Sunday-ah an lo hmang ve thin tho bawk. Chumi zulzuiin USA pawh hian May thla chawlhkar hnihna Pathianni chu an lo hmang ve ta a ni.

He ni pawimawhna hi sawi teh chiam ngailova hrethiam mai turah in ngai ila; Hringmi kan chan chhunga kan nun tidanglam theitu leh tikhawlo theitu chu kan nu te hi an ni a. An rilru puthmang a zirin an fanaute kan felin kan sual thei a ni.

Khawvel missionary ropui leh communist kulhbang su tlanga Lal Isua chanchintha hriltu pa huaisen leh dik Krista Tawrhna(Tortured for Christ)tih lehkhabu ropui ziaktu Rev.Richard Wurmbarnd te chuan "Ka nu ang hi khawvela nu zawng zawng te hi ni teh reng se, khawvel hian Tanin(Prison) a mamawh lo tawp ang" a lo ti hial mai a ni.Tin, Khawvel doctor hmingthang leh lar tak Siamese naute phir lu inzawm tlatte pawh dam biai a zei damtu miin Gifted Hand tia an koh hial Dr.Benjamin Carson, MD(Pediatric Neurosurgeon) chuan 'ka nu hi tuna ka dinhmun min hruaithlengtu a ni a, a mi enkawlna avanga vawinni hi thleng thei chauh ka ni' a ti. A nu tawngtai sakna leh enkawlnaah lawmthu a sawi bang thei lo.

Heng kan tarlan thenkhatte atang pawh hian pa tello va Nu te thil tih ropui theih zia an tarlang a ni. Keini Zofate zingah pawh Nute pawimawh zia sawi thei kan tam ang a, Nu hmangaihna ropui zia leh ril zia uar taka sawi tur nei kan tam awm e. Hmanlai deuh phei chuan paberin tapchhak kilah hnang hlai pahin nu ber bai chhuan a vil saka, nu berin puan a tah san hlauh hlauh thung a, chutihlaiin a bai chhuan a lo phul liam meuh chuan, pa berin, "ekhai! Mama nu i bai chhuan a so liam e, Fate u lawm rawh khai!" a ti thin. Bai so liam lo chu bai fuh lo tihna a ni a, nu ber bai a so liam barh barh erawh chuan chhungkaw lawm a kim thin. Pa berin chu chu hriain tapchhak atangin a thai duhlai chu a ko thuai thin reng a ni.

Chhungkaw tihlimtu leh nun ti famkimtu chu Nute hi an ni a. An tello chuan hringnun hi a nguai ngiai a, a khawhar thlak ngawih ngawih thin. Chhungkaw hlimna thuruk kawltute an ni a, nu berin inchhungkhur a awp lum thiamdan a zirin chhungkaw nuam leh chhungkaw hreawm a siam thin. Chhungkaw nu ber awplum lohna inchhungkhur chu a rethei a, dam lai thlanthim ang maiin a thim mup mai thin a ni. Kan naupan lai deuh hian Kan thianpa kawmngaih tak pakhat chu a nu'n hunlo takah a boral san avangin nu nei lo a lo ni ta reng mai a. Vawikhat chu Mother's Day a lo thlenga, Biakin-ah Nu-te chawimawina hun hmangin mifaten an nu te chu pangpar mawi tak tak an hlan a, lawmthu an hrilh laiin, a ni chuan nu nei ve tawh lo a ni tih a in hrechhuak thut mai a, Mi faten "ka nu i mi enkawlna avangin ka lawm e" an tih sap sap laiin a ni erawh chuan hrilh tur nu a nei ve ta lo. A rilru suangtuahna vakvel chuan a nu ngaih a tizual a, a biangah mittui lo luang chhuak chuan a ka a hup zo ta lo, a trap ta zawih zawih mai a, a nu hmangaihna chhang let hman lova kha leh chen a lo awm kha a in thiam thei lo va, na a ti a, hreawm a ti a ni. Aw, ka nu khan min la dam pui ni se ka hmangaihna hian a va tuam let dawn chiang em tiin a thinlung atanga rawn hnam chhuak zawih zawih a mittui chu a hul hlei thei lova, Mother's Day a lo thlen apiangin a thinlungah a nu hmel a lang thar leh thin.

A nunna pe a, an hmangaihna chhiarsen rual loh thuk leh ril Lal Isua hmangaihna hnaih bertu chu Nuin a fate a hmangaihna hi a ni. A ni, Nu chuan a fate a hmangaih a, a rilruah an awm reng thin. A thinlung zawng zawng a pe a, ram hla taka an awm pawhin a tawngtai sak a, a hrereng thin. A suangtuahna vakvel chuan a fate a awmpui a, tawhsual leh hreawm tinreng an tawh hlauvin thindama awm har a ti a, a hmangaihnain nitin a awmpui thin. Pa ber lung tih awi loh hlauvin hreawm tinreng a tuar huam a, a tuar chhuak thin. A ni, Nu te hmangaihna hi a thuk a a sang a, a ril bawk a ni. Nausen kan nih a ta hnuntui nen a fate min chawm liana, hnute tui a lo neih tam nan, a tui tih lem loh hriselna tam tak a hmawm luih hram hram a ngai thin.

Chaw kan ei theih hma a ta chaw min fah thin a, kan tlei loh hlauvin min awi nileng thin. Kan lo seiliana kan hrisel loh hlauvin kawng engkimah a tha ber min zirtir a duh a, zirna run kan belh chinah phei chuan a rilru zawng zawng mai chu a fate enkawl nan a hmanga, hreawm tinreng karah a hmangaih hrin fate tan a theih tawp a chhuah thin. An sual pawha ngaidam a, thu tha leh zirtirna dik kawhhmuha ngilneihna tinrenga enkawl thintu an ni a, Sual rawng kan bawlin a muhil ngai lo va, a rilruah a fate a ngaihtuah reng thin. A ni, Nu te hmangaihna chuan a fate a tuam tlat a, a endawng ngai lo. He ti khawpa hmangaihna nena min enkawl thintu kan nu te hi kan chawimawi ngai em? Kan tana an thinlung petute hi kan hmangaih let meuh em? hmangaihna chuan hmangaihna vek a phut let tlat a sin.

Kan hmangaih ten min hmangaih let si loh chuan kan rilru a na a, kan nun a hlim thei lo thin. Nu-te chawimawia hmangaih let nachang hre lo khawpa kan bo a nih chuan inenfiah kan mamawh tihna a ni. Hmangaihna nena min chawmliana min enkawltu kan nu te hian hmangaih let an va phu em! khawvel ram tam zawkten NU te tana NI an siam hi a ropui a, keini pawhin thinlung leh tih tak zetin kan nu te kan hmangaih let ve zia kan tilang ve dawn lom ni? ka nu ka hmangaih che a sin, I mi enkawlna avangin ka lawm e! kan ti ve ngai em? Zofate hian zir tur kan la nei tam awm e. Kan nu te hi chawimawi a, duat taka enkawltu ni ve turin kan thinlungte i sawiharh thar leh ang u.

Hla thu chuan; Ka chunnu kiangah ka lunglawm a kim, Ka rilru hahin min chhawka, ka tana a rilru min pekna te, min tawngtai sakna te kha a va hlu em. A hmangaihna chuan a hraite min tuam lum tlat a, suahsual rawng kan bawlsanin hlim ni reng a nei ngai lo. Heti ema hmangaihna nena min chawiliantu ka chunnu tan, enge tihsak ve theih ka neih aw! thil ropui tak tihsak thei lo mah ila, ka tih theih awmchhun a hmangaihna chhanlet chu ka bat a ni zawk e. tiin.

Lalsangzuali Sailo hla phuah fuh zet "Thlan Nung" tih Hmingtea Chhangte sak hi ngun takin lo ngaithla ve ta che:

Ka Suihlung A Leng Em Mai..!!

Chhungkim dar ang lenlai dawn kira, ka hringnun lamtluang ka thlir kirin ka suihlung a leng vawng vawng. Hmanah chuan chhungkaw kim takin "sem sem dam dam eibil thi thi" tiin in huphurhna awm hauh si lo hian kan awmkhawm tel tel thin a. Kan in leh lo ngeia keimahni buh leh bal thar ngei mai kan han fak thin te kha a va lo ngaihawm em! kan thenawm khawvengte that zia leh kan chhungkaw chunga an ngilneih zia te kha thu hian ka hril zo lo. Chawhmeh nei tui deuh leh hrawk fah rimtui nei zawkten thenawm khawvengte kan in suah a, Ka nu ka pa hei hi lo hmeh ve teh u, ka nu bai a nia, a tui reuh lutuk ti pah fawma thenawm naupang rawn tirtu a chunnu chawhmeh siam te kha a va tui thin em.


Tlaikhua a lo thim hnaia, khawthlang lam ni herliam mai tur eng deuh phut te chuan naupang nih a ti nuam a, tualchai tawk lekin unau hmelhai a rawn her pui thin te khan pawnto a va ti nuam thin em. Thenawm khawveng naupang zawng zawng mai tualpuiah kan inchai a, a pui apang a lian a te chena kan han inkai duah duah thin te kha a va ngaihawm thin. Chutah khua a lo tlai deuh a, atawp ber nan tiin kut invuan meuhvin "trin dial dial trin dial dial" tia, kan chaikual thin te kha ngilhni awm tak ang maw. Khang kan thenawm naupang te kha an la dam kim a nge maw chu?


Kan Zonunmawi nawm thin zia kha chhut tam pauh leh a lo hlu a, a lo nuam thin. Thenawm khawvengte in hmangaihh dial dial leh angkhat pata laitual kan lenna kan Zoram nuamah tlawmngaihna par ang lo vul zel teh se. Hringmi kan chan chhunga kan damchhan chu hlimna a ni a, mi hlim thei apiang hi mi vannei an ni ringawt. A ni, unau in ngaina em em vaimin fangkhat pawh inphel hial mai thin Zofate tana chhenfak kan hnamzia hi i chhawmnung zel teh ang u. Tuaisiala leh Liandova te unau inhmangaih tluk zetin vaimin fangkhat pawh insem dial dial thin ni lem lo mah ila, unau in hmangaih tak leh in thenhrang thei ngai lo kha, ram hla taka thendarhin kan awm a, anka pawh inchhawn theilo hial maia kar hla taka kan han awm meuh chuan hmangaihna pawh hian a lo daih rei meuh lo awm mange tih theih turin a lo dal ve thei ngei mai. Karhla taka Ka mizo puite tan pawh a ni ve ngei ang. Amaherawhchu hringmi kan chan chhung hian kan zonunmawi hi i thlahthlam lovang u, a hlu a, a mawi a, a par a chuai thei lova, kumkhuaa chhawm nung reng turin i ngai hlu ang u. Chu Mizote tlawmngaihna chu a hlu a, mi te tan malsawmna a lo ni thin. Mi te tana malsawmna thlentu chuan malsawmna alet tamin an dawn belh si thin.


Kan pangpar huan mawi tak mai te kha ka va ngai thin em. Kan ningnawi eitu atana kan vulh kan vawkpui note neihni a kan chhungkaw hlim theih zia te kha a va ngaihawm thin em. Kan uipuiin note a han neia, kan unau za kan han in ko khawm a, an hming kan han sa den den thin te kha theihnghilh har ka ti thin. Kan kawmchara Zawngtah rah that theih zia te kha a hun lai chuan min ti hnianghnartu a ni tlat. Kan theite kungte kha a va rah tha thei tak em. Kan khanghu kungpuite kha kan va chhawr tangkai thei em ve aw. Ka nu bazarna khawp hlawh petu a ni ve tlat. Kan thlai tharte kha kan sumhnar chikhat an ni a. Ka nu'n bazar a thlenpui tawh chuan a fate kan hlim thin a, ni chhuak mawi takin tlang sang a pelh tam pui hmain a bazar a rawn hawnga, Anu enge min lo hawn tia a faten kan lo bawr lat lat a, chhang rawngmawi chihrang hrang a han phawrha, a fate hmangaih em em te inangkhat pata min han sem thliah thliah thin te kha mitthlaah a cham reng mai.

Exam a lo hnaia, kan tih that loh hlauin min vil tlat a, kan mut a chhuah chuan chawhtawlhah tuivawtin kan ke min chiah tira, kan muthlu leh tawh ngai lo. Nilenga sikul run bela kan thang vang vang changin in lamah kan tan kan ei tur te kan in tur te a lo buatsaih thin a, result a lo chhuaka, kan pass phei chuan Artui min han chhum sak thin te kha a lo hlu thin a sin. Lehkhathiam tia sawi tur ni hauh si lo, nu ngilnei leh zaidam, a huna naupangte tana mi inpe chunnu ngurpuii kan nei kha kan lo vannei teh e. Mi te angin BA,MA nu ni lem lo mah se, a fate min enkawldan kha MA nu tamtak tluk rual a ni bik lovang. Mizo nunmawi chhawm tlat tura a fate min zirtir thin te kha theihnghilh har ka ti thin. A ni chuan; Khawiah pawh kal ula, tlawmngai ber ula, tha thawh ngaiah in tha ren ngai suh u, Pipute chuan "Tha leh tuisik chu ren thiang a ni lo ve, amahin a rawn awm leh zel", an ti ngai e, tia a fate min fuihna aw te kha a lo va mawi em. Chu kan Zonunmawi ngei mai chu vawng zel nang nge.


Tunah erawh mualza tam tak kar danin thaikawi biahthu mai loh chu in hlan mai a lo harsa ta. Aw, hmasawnna kan tih hi chhungkim te a tih ho dial dial theih ni teh reng se, ka chunnu kiang ngeia awmni khama nitin zantin chen ka nuam thin. An sawi thlang sapui nun hian ka lung a len zo lo va, ka kham khawp hlimna min phuruk sak zo lo pawh hi an demawm bik lem lo ve, Mizo ka ni miau a lawm. Engtinnge mi ramahte zoin hla mawi kan sak theih ang ni. He Mizo nunmawi lo tem vir ve tawh hian Mizo nunhlu chu min ti ngaihlu a, Mizo chaw te, mizo chawhmeh te, mizo artui ngei mai ei a, mizo tui leh mizo chhang ngei lo seilen hnan tawh thisen hian a mizo nunphung a ngai hniam thei lo va, nitin a ngai zual zel zawk thin a nih hi. Thal romei a lo zam a, Si-ar Hrangchhuana leh chawngmawii te kha an bo zo ta em ni tih theih hialin ni leh thla, arsi leh van thiangrengte mawina chu khuhbo a awm ang maiin vanboruak khian awmzia a nei ta lo em ni tih a awl thin.


A ni, keizawng ka suihlung a leng em mai, theih nise, rauthla tira kan runchhung ngeia kan buh changrum leh kan tuithiang va dawn a, awmni kham hial ka nap thin. Hringfate kan dam chhan nun chhungril hlimna thuruk chu kan zonun vulna rammawi Zoramah ngei a awm a, chu chu a hrin Zofaten nghilhni kan nei thei si lo. Nitin hian chu ram ngaih chu a zual thin a, a tello chuan hringnun hian kim lohna riau a nei tlat zu nia. Tu ngaih sawi hlei thei si lo hian kan khawtlang lunglen veng veng mai thin a nih hi. Zotuithiang leh zobawm dingdite vulna ram chu kan ram ngei a nih avangin khawiah pawh awm ila, kan lung a len lo thei si lo. Keizawng ka lung a leng em mai.

Thlalak Lawrkhawm

Lalpa zara ka thian tha te nen

Cemetery of John Calvin with Rev.Lallawmzuala Khiangte Family,Geneva

Basel

Corvarch

Home of Upa Zoliana Royte, Khatla

Picnic in Maloja

Maloja

Di Ngaih Lunglen!

Tuktin Parmawi iangin zawlkhawpui vangkhaw mawitu i lo nih zel ka beisei a. Keipawh ka rilru tih loh ka taksa te chu an hrisel a, an dam a ni ve mai e. Amaherawhchu, thinlai erawh i tello chuan a dam hleithei lo a nih hi. Ka duat, Nang ngaih lunglen hi natna chikhat ni teh reng se, kei hian dam tih ni reng ka nei dawn si lo. Nang ngaia a riang val thinlai na erawh min rawn hriat thiam pui la, chutin puan ang min pawm tura'n.

An sawi vandumpawl piah lam ramah nang ngai reng renga tahkhua sei tur hian em ni khuanun min duang bik? An sawi thlang sappui nun iangin leng thin mah ila, khawiahmah Nang ka di ka parmawii tawn ni awm thei si lo, chantawk khuarelah lungawi a har thin mang e. Lenrual te chu a thianga lenlaini chenin hlimten an nui hiau a, kei erawh chhingkhualah ar-ang min vaih tir si. Hlim zai vawra V.Day ni chena an indi lai te chu kei ka tan tahna titamtu a ni a, i tellova tlaini len zawng Thuro kawppui thisan ang hrimin ka riang ngawih ngawih zu nia. Ka thinlaiah ai-ang i cham reng thin a nih hi. Baw ar pawhin pau zai reng an rel si lo.

Tlaini tla tur thlirin tuipui kam pan mai loh chu a riang vala lunglawmna awm si lo. Aw, tlai tla eng, lung min len, tlai tla eng lenkawl eng ririai, va tireng kawp lai di nen, lungrualten an leng za ti vawng vawng ka nap hial thin a, I tan chu ni tla tur chu chhiarin zing nichhuah thlengin ka thinlai lalnu i ni fo asin. Theihnise chung muvanlai iangin in run chhunga rawn thlawh del del ka nuam a, chutin i sakruang chu kuah vawng vawng ka duh ngei ang. In sumtual zawla tudang ngailo va kan lenlaini te kha dawn ve thin che maw! Kei chuan nghilh zai reng ka rel thei si lo, min vei ve thin rawh aw, i thinlai lungrukah.


Chinghnia leh Sihal te chuan bu an nei a, chung leng sava te chuan riah buk an nei a sin. Kei erawh nang ngaiin riah run ka vai si thin. Mahse, nang ngaia tuktin zing nichhuak chhiara intawn leh hun nghakhlel a riang vala hi min nghilh suh la, i thinlai lairil berah min vei ve rawh aw, chutin nangnen khuanu samsuihin runhmun kan leng dun dawn si a. Val dang te chu sirah hnawl zelin rinawm ten lo awm thin ang che aw, chu chu ka tana mi tihsak theih hlu ber leh awmchhun a ni si a.

Hringnun Hi!!

Famkim lohna khawvelah kan chenga, famkimna reng a awm lo. Famkim lo bawka he taksa hi vaivuta kir lehin he hringnun ram hi an lo hnuchhawn thin a ni. Hringmi kan chan chhung hi kum 70 emaw kum 80 emaw a ni thei e. Kan hrisel viau phei chuan kum 90 thleng pawh kan dam thei ang. Amaherawhchu kum rei tak dam thleng lem lo khawvelah an tawm zawk. A ni, i lo ngaihtuah ve ngai em, i nu pumchhunga i awm lai atanga he khawvel eng i lo hmuh thlenga a pianpui ken tel tlat chu i rilru a ni. Hringmi zawng zingah rilru nei thlawt lo chu kan awm kher awm love.

Rilru nei lo khawp chuan kan vanduai bik lovang. Nausen chumchiap i lo nih atangin hnute hnek i zir a, hnute tui chu i tana chawtha ber a nih avangin puar khawpa i fawhchhuak thiam a ngai. I lo len deuh hret hnuah taksa chetdan kalhmang i lo zir a ngai leh a, i chunnun tumbailek tumbailek a tih tir thin che a nih pawhin chu chu i tih ve tur a ni tlat. Boruak hip i lo thiam theih nan an chawisawn che a, i kum mil tawka i thiam theih thil reng reng chu hmaih hauh lovin zir zel tur che in an ti hram hram ang. Chu chu hringnun bul tanna a ni miau si a ni.

Kum 5 i lo tlin zet chuan Zirna run bela i ah zawh tawk tiffin leh zirlaibu nen sikul run i pan ve a. A,AW,B,CH te chu i thiam hmasak ber tur a ni a, pensil hum leh lehkhabu thaikual dan pawh i thiam nghal kher lo a ni thei e. Amahearwhchu i zir thiam theih thil vek a nih miau avangin hma i sawn chho zel dawn tih i hre kher lo a nih pawhin he hringnun hian a kentel tlat a ni. Tichuan KG atangin BA,MA i zawh thlengin zirna runah i hun tam ber i hmang tihna a ni a. Kum 5 i nih atanga BA,MA thleng zir chhuak tur chuan a lo berah kum 23 vel i lo nih a ngai. Tichuan kum 23 vel atangin hnathawh tur i zawng tran kher lo a ni thei a, i zawng tran a nih pawhin hna tha tak leh hlawh tha tak chu i beisei bur kher lovang.

Central Service i zawm a nih phei chuan kum engemaw ti chhung chu trainning leh thil dangah i kum tam tak i khawhral leh a ngai ang. chutiang zelin Companyah emaw lut pawh ni la, i dinhmun leh hna sawhnghet tur chuan engemawti chhung chu i hun i khawhral a ngai tho tho. Tin, Master degree mai duh tawk lova, M.Phil emaw, Ph.D emaw a level pui zir zawm i nih phei chuan a lo berah kum 5 atanga kum 7 chhung zet chu i talbuat leh fat fat a ngai ngei ang. Chuti a lo nih chuan nupui/pasal nei ngam meuh khawpa dinhmun nghet tawka dinga i in hriat meuh chuan kum 30 vel i lo ni dawn tihna a ni. Mi te angin duh zawng i hmu thuai lo a ni thei a, a nih loh vek pawhin i duh zawngten an lo duh kher lo che a ni thei bawk a. Chung boruak kal chho velah chuan a lo berah kum 2 vel chu i hun i khawhral leh a lo ngai mai thei. I vannei viau a nih chuan nupui/pasal tur i hmu thuai thei bawk a. Tin, chhas ngialnghet tak nei sa i nih chuan kumtluanga run rem pui khawpa in lo in lungdum a nih chuan sawi hian a siak lo ang a, mi awhawm tak i ni thei bawk. Chu dinhmun thleng pha erawh mi tlemte an ni lawi si.

Amaherawhchu nupui/pasal neia fanau maltuan chawia i lo awm ve hun tur chu a lo berah kum 35 zeta upa i ni dawn tihna a ni ber a. Tichuan chhungkaw mamawh leh fate tan i thinlung leh ngaihtuahna tam ber chu i senral a lo ngai tawh dawn a. Chumi thinlung nei lo mi i nih chuan nupui fanaute ngaihsak lem lo pa rintlak vak loh i ni dawn tihna a ni a. Pa rintlak tak nih i tum chuan i nupui leh fanaute tana i hun tam zawk leh ngaihtuahna tam zawk i hman alo ngai dawn tihna a ni. Chuti a lo nih si chuan i fate chu Matric sawi loh BA,MA an ni thlenga chawm tur i nih phei chuan theih tawp chhuah chhungkaw tanrual ni tling khawp hna thawh a ngai dawn tihna a ni a. I faten BA,MA an lo zawh meuh chuan kum 55 vela upa i lo ni tawh ang a. I thinlung leh i sum khawlte chu i fate zirna atana i hlan fai vek phei chuan i pension huna i inchawmna tur sum i khawl a lo ngai leh dawn a ni. Hringnun hi tarlama hreawm taka hman liam kan duh kher awm si lova. Chuti a lo nih leh si chuan kum 66 kan nih vel thleng chu hna kan thawh leh a lo ngai dawn tihna a ni.

Heng a chunga tarlan te hi mi pangngai leh vannei tan lo ni se, he dinhmun thleng zo hauh lo, thihna vang emaw dam lohna vang emaw vanduaina chi hrang hrang vang emaw a zirna ngaihtuah hman hlek lo kan ram leh thenawmah an tam ang. Chung ho dinhmun chu BA,MA val i nih zet chuan i hrethiam uar ang a, i vanneih zia chu i ngaihtuah ngun pauh leh i hre ril ang. Chu chuan midangte hmakhua leh dinhmun hreawm zawkte rilru a hriat tir lo che a nih chuan i vanduai letling a ni ang a. Leiah malsawmna i dawng meuh lo a nih pawhin i vui hlei thei bik lovang. Chu chu helei hringnun kentel te zinga thil thleng dik ber zu ni tlat pek a.

Tichuan, kum 60 over tawh i lo nih chuan tar nih i hlawh tawh ang a, hnatlang leh puipun nikhuaah thalai zawkten awl an tum che ang a. Ka pu ka pi he tah hian lo thu zawk rawh tia i hming an lam meuh chuan hringnun hi i tan a thui lutuk tawh kher lovang. Chutiang dinhmuna i din meuh chuan tarchhia an tih che pawhin huat vak loh kha a him ber ang a. I haw deuh thin a nih pawhin i phu ve rengah i ngai thei a nih chuan pa/nu vannei tak i ni ang. Kan pitar/putar chu a fel khawp mai tia i tu leh faten an fakder chang che pawhin lawmawm tih nachang i hriat fo a tul ngei ang a, vui hmel pu hrima i phun fo phei chuan tar kawl hreawm tak nih i hlawh ang a, monu emaw makpa emaw i neih fuh vak loh phei chuan tar lamah i hreawm hle dawn tihna a ni. Hringnun chu i tan kin thuai se i ti ang a, I ning hluah hluah ngei ang. Amaherawhchu tu leh fate, mo leh makpa fel leh duattu tak che i nei a nih erawh chuan mi vannei tak i ni ang.

Chuti a lo nih si chuan, nausen kan nih atanga kan tar hun thleng hi chhut ta ila, eng hun berah hian nge ka hun hi midangte tan kan hmang ve ang! tih zawhna chu tuna i thatlai chhung ngei hian in zawt la, BA,MA i zir zawh hma ngeiin ngaihtuah thin teh le. Khawvel mi ropui leh mi te tana malsawmna bulpui lo ni tawh ho hian engtinnge an hun an hman thin le? A bik takin kan Zoram leh Hnam veimi i nih phei chuan i thatlai hunchhung leh i hun hlu taka i ngaih chu eng lai ber hi nge ni ta ang? German thufing chuan kum 17 kan nih atanga kum 60 kan ni thleng hi kan chhungkua mai ni lo, kan ram leh hnam, kan sakhua leh kan mipui tan tangkai taka hmanna hun a ni e, an lo ti a. Chu chu engtia chhut chi nge ni ang tih erawh mahniah in zawt ila, a fuh berin a rinawm. chuti a nih chuan kum 40 chhung zet chu i hun i vawn thiam dan a zirin i chhawr tangkai thei dawn tihna a ni ber a. Mahni zirlai bahlah em em phah si lova, midangte tana tangkai leh malsawmna nihdan a awm ngei ang. Tin, Nupui fanaute uaplum chunga khawtlang leh kohhran bakah ram leh hnam tana malsawmna kan nih theih hun kan in siam thiam chuan hun kan nei tihna a ni a. Chu hun chu i chhiar thiam dan a zir a ni mai dawn tihna a ni.

Hringnun par vul lai hi dawn la, i hun leh ni te chhiar thin rawh, he hringnun hi a ho lova, a nep hek lo. Amaherawhchu i hun hmandan leh i suangtuahna a zirin a ho lam thei ang a, a nin awm thei hial bawk a ni. Lal Davida chuan chuan hringnun hi a mawi a, hlim taka hman liam ka duh e a lo ti a. Kan rilru sutthlek dan a zirin he hringnun hi a mawiin a a hreawm mai zawk a nih si chuan a pawimawh ta ber chu i hun chhiardan a ni. Mite tana malsawmna tling khawpa hlawk taka i damchhung i hman ngat chuan khawvelah hian i ngaih a ngam ang a, dam manhla zia leh dam man awm zia i hre tawlh tawlh ang a. Lungchim takin i hringnun i hnuchhawn a nih phei chuan khawvela nang aia vannei leh ropui an awm chuang lo tih i chiang ang a, i hlim veng veng ang. Hlimna hi khawvela thil hlu berte zinga mi a nih si chuan i tan khawvel hi a hreawm lova, a ninawm hek lo. Mite tana malsawmna thlentu chuan malsawmna i dawnglet leh tihna a ni. -LP Sailo

Hmangaihna Kawngthuam Puiah..!!

Heti hi a ni a, "ngaiteh i chhung a ta, a hnam hmangaihtu leh khawvel eng rawn tawnchhuak a, Zofate tihmingmawitu tur chu a rawn chhuak ang a, a ni chu kawng engkimah a hnam pui Zofate entawn tlak leh ngaihsan a la ni dawn si a".A Ni, Ram buai vanglai a ni bawka, chhungkaw lam harsatna namenlo avangin inhlawhfa chunga lehkha zir chu thil awlai lo tak mai a nih avangin renchem takin a sum neih te chu a hmang hram hram a, thawh tur tul tul a thawk a, atan hnachhia leh hnatha thlir theih a ni lo va, inhlawhna a hmuh reng rengin a lehkhazir a tibahlah phah dawn a nih loh chuan a thawk chawt thin. Hun a lo kal zel a, a zirna a lo san chhoh tak siah chuan ram dangah a zir zawm a lo ngai ta. TLeirawl aia upa hret, tlangval tih dawna la tuai deuh roh si a ni ve tawh a. A hmel pawh a chhelo nangiang mai. A sakhmel atangin mize zawi tak tleirawl sual pawh neih ve hmel loh tak mi nunngil tih hriat fahran a ni. A naupan deuh lai a ta a thlah ngai loh,thian tha leh ngaihzawng anga a lo en leh a hmangaih hmasak ber-i chu a awmbo san rih a ngai tlat mai le, hmeichhe naupang hmeltha leh nunnem, tlawmngai thei tak leh ngilnei tak, a sakhmelah dar a zam bik em ni tih tur khawpa ngaihno bei leh hmeltha-i nen hian an inphu tawk viau reng a ni.

Chutia hmun danga lehkha a han zir ta chu a lung a leng thei em em mai a, hawn leh mai te pawh a tum rum rum fo thin, mahse a hma hun te a han thlir a, a han ngaihtuah vang vangin a zirlai chu hlawhtling ngeia Zoram kir a tum fan bawk si. A chang chuan rambuai avanga a chhungte a ngaihtuahna chuan a pawt hneh zawk lek lek emaw tih mai turin hawn a tum leh thin a, chutia a rilru inkhap buai lai chuan a hmangaih beri lah a chanchin a hre zui reng thei ta si lo chu a khua tihar zualtu pakhat a ni bawk si a, zan a han mu te chu mihil hleithei si lo hian a let a let thin a ni. A suangtuahnaah Zoram lo chu hmundang a lang theilo. Hreawmna tinreng kaltlanga a dinchhuah pui tur chu mite zah leh ngaihsan IFS a ni dawn tih erawh a hai hauh si lo. Mahse a boruak inhlum chho vel chu a tan tuar chhuah a harsa dawn tih erawh a hai mawlh si lo.

A thawhrimna leh taimakna avangin officer tranning thei turin a inziak tling thei te chu lawm hle mah se, Zoram hawng mai thei dinhmuna a han awmlo leh zel te chu lunghnur puina tham a tling a, sum leh pai lamah ni se, chhungte beisei tur nei si lo chu a rem rem thawkin a inhlawh pah a ngai leh thin bawk si nen, beidawnga hawn san nal nal mai a duhna chuan a pawt hneh zawk thelh thelh fo ta mai. Mahse bei nge sei rundung tih changchawi tlat mi a nih avangin a tumruhna leh taimakna chuan a buk hneh leh thin chauh avangin kum eng emaw tichhung chu mi ramah chuan a tap ral thei ta hram hram a. Amaherawhchu, Zoramah erawh rambuai chuan zual lam a pan tak zel si avangin Vai Sipai ho chetdan chu a na chho tawlh tawlh thung a, Naupawm lai nunau ngei ngei pawh zah zo lo va, pawngsual chawt chawt ngam Sipai lubawk te chu an pung tulh tulh tak si avangin miin Sipai thuneihna hlauvin a tlawnna awm zawng zawngin an tlawn thin emaw tih mai turin khaw thenkhatah phei an zahawmna pawh an hum him ngam tawh si lo. A va retheih thlak dawn tak em.

Chutia Sipai lubawk mai mai pawh an lal viau tawhna hmunah chuan officer chin phei chu lal tak an ni ringawt tawh a, an thu chu thutawp a nih nghal mai thin avangin miin an fanute hial an lo pe thin reng a ni. Chu dinhmunah chuan he Mizo tlangvala thinlai lalnu tleirawl hmeltha leh ngaihno bei zet-i pawh chu Vai Sipai lalin a chhungte neih a dil a, a vau khum a, an pek loh chuan an in leh lo hal sak vekah a vau zui bawk siah chuan an phallo ngam mai pawh ni lovin, an hnial ngam lo hrim hrim a, chu a hnekin phal ang taka lan kha an sahimna tur a ni tih pawh hairual a ni tawh lo. Chutia neihluih a hnehchhuh tur Mizo Nula-i chuan a theih ang tawka rangin lehkhathawn a ziak sawk sawk a, a tleirawl tirh atanga a lo hmangaih, vawikhat te pawh a a la phatsan chhin eih loh Mizo Tlangval officer trainning meka chu lehkha a thawn ta vang vang a.

chu a lehkhaah chuan heti hian a in ziak a "Dear Ka hmangaih ber leh duh ber ka thinlai luahtu...., Hei kan ram chu a buai tawlh tawlh tih i lo hriat ka reng a, Sipai lah chu a ni telin an sual tulh tulh mai si. Ka u tlangval te phei chu an khawng nasa lutuk a, an dam chhuak leh tawh pawhin kan ringlo zo tawh lo. Hei kei ngei pawh Vai Sipai Officer pakhatin min neih luih tumin ka chhungte a vau hrep a, duhlo eng ang mah ila, min neih dawn tho tho tih a chiang ta. Mahse, nang zawng a hmingin officer tranning te i lo ni ve ta bawka, a rang thei ang berin rawn hawng la, keipawhin ka theih ang angin lo tihkhawtlai ka lo tum ve bawk dawn nia. Tawk rih se, Hmangaih em em tu che...tiin a hming a signed hnan a.

Ram buai vanglai a nih avangin a lehkhathawnte chu a kal muang em em mai a, chawlhkar khat hnu zetah Mizo Mizo Tlangvala chuan a dawng chauh reng a ni. Amaherawhchu, a han chhiar thuak a, thil awmzia a man nghal tih hriat fahran hian, a hak lai nen chauh chuan a rang thei ang berin Zoram lam chu a pan nghal ta vang vang a. Motor kal remchang a awm mai loh avangin a chang chuan ke nen te a han tlan leh dawr dawr thin a, a khat tawkin thui vak lo te te motor kal te chu an awm pheuh pheuh chauh avangin a hmun thleng rak chuang thei ta lo chu a beisei aia rei fe chu kalkawngah hian a thang a ni.

Mahse, chawl hahdam hauh lo va kal ta fan fan chuan a hmangaihi te sumtual chu a dai ta. Mahse a nu leh paten thil awmzia an han hrilh chuan, kha Sipai officer khan an mahni khua ngeia inkutsuih a duh avangin Phai lamah hawn pui zet a tum ta a, a chhungte hnen atang chuan la hrang tawh mah se, a nupui a la ni lo tih zawng a hre ngei ang. Chutia motor nena Phai lam pana Zoram chhuahsan tum mek Officer leh Mizo Nulate chuanna motor pawh chu an duh angin an kal chak hleithei bik lo va, ram buai tih takah kawng lakah check a tam em avangin an ding zing hle ta ve ang. Tin, an hnungah umtu an awm tih hre hauh lo chu an hmanhmawh em em bik kherlo pawh a ni thei e.

Chutia an kal liam chiah tih a hmangaihi nu leh paten an hrilh veleh chuan a rang thei ang berin Thirsakawr a hawh lawka, a um ta vang vang mai a ni. A mitin khua a hmu fiah tawh lo va, engkim mai chu a hmu phe ruai vek tawh avangin a hmuh fiah theih awm chhun chu a hmangaihi chauh a ni ta. Tuman an dang ding zo tawh lo va, thlir liam mai loh chu a thenrual thaten tih theih an nei chuanglo. A rilrua lian ber chu, a hmangaihi rilru hahdan tur zia te, hreawm tinreng a tawrh tur te chu a hriatpui avangin a hmangaihna a zual rualin a khawngaihna pawh chu a sang tulh tulh mai si. Chutia a tha neih zawng zawng sawrkhawma a han tlan zet chu a chak pawh a chak ngang mai. Tichuan kar lovah gate thenkhata Jeep lo ding chu a han nang ta le..a chhuk lawka motor chu a han thlek kual thuai a, a chung lamah chuan a naupan lai atanga a puitlin thlenga a lo zui tawh leh a hmangaih awmchhun-i a hmu thei ta, a han ko nghal thuai a, rilru hreawmna tinreng nena Vai sipai zuitu Mizo nula-i pawh chu a lehhawi ve thuai bawka, mittui tla zawih zawih chung chuan "rawn chhuk nghal rawh le, ka rawn thleng ta" tiin a kai thla nghal a, chu veleh a sir lawka thu ve Vai Sipai officer chuan vin zet mai hian" Hets..sala, tunge i nih? engatinge khatia ka nupui tur i pawh thlak ngawt mai?" tiin Sap tawngin a han vin thawt a. A ni, Mizo tlangval lah chuan " Mai mai, a ni hi ka tleirawl tirh ata vawiin ni thlenga ka hmangaih awmchhun ka bialnu a nih hi" a han ti ve nghal piap mai a. A sap tawng atang chuan Vai Sipai officer pawh chuan lehkhathiam tak a nih a hai lo va, a zam phah hle reng a ni. Tichuan, an in hial ta zel a, kawng sira mipuite pawh chuan an kil hnaih sawt hle a, Sipai lubawk leh officer thenkhatte pawhin an thlir thap mai bawk a ni.


A tawpah chuan hetiang hian Mizo tlangval chuan zawhna a siam ta a "Ka pu, ka zah hle mai che, mahse hei erawh min chhang hram ta che tiin aw nem takin a han zawt ta a..Ka pu, he nula hi nei ta lo la, i thih phah ang em? a han ti ta a, Vai Sipai Officer chuan "thi phah kher lovang" tiin a chhang a. Chuveleh Mizo tlangval ve thung chuan..umm, a nih ka pu, kei chu he nula hi ka neih loh chuan ka thi dawn tlat mai a..engtinnge maw kan tih dawn le? tiin a han zawt ta a, a hmel leh mitmeng atang pawhin a thinlung chhungril ber atanga tawngchhuak tih hrethiamtu Sipai officer chu..a nem ta. a han en a, an ni pahnih inkuah riai mai leh mittui tla chunga in pawm vawng vawng hmel a han hmuh chu...Awle, ka thiam loh a ni. Hawn pui leh mai tawh. tiin a thlah liam ta a ni.

Chu Mizo Tlangval chu Zofate zinga IFS hmasa ber leh, thu leh hla hmanga Zofate min chawm thintu Pu K.C Lalvunga(L)kha a ni. Mi tam zawkin Zikpuii-pa tiin kan hre lar zawk awm e. Tin, he ta a bialnu hi a nupui lo ni ta Zikpuii-nu a ni. A lehkhabu ziak pakhat "Nunna Kawng Thuampuiah" tih atang ngawt pawhin a rilru put hmang pawh kan hriatthiam pui ngeiin a rinawm.

PS/ True Story Base-a ziak mai a nih avangin chaw tak khuka khukpui chiam turah ngailo ila. by; LP Sailo aka Zorun